De landelijke uitslag die vanaf woensdag jl. 21.30 uur wordt beschouwd als DE uitslag van afgelopen woensdag, verschilt nogal van de uitslag die echt afgeleid kan worden van de uitspraken van de opgekomen kiezers. In het onderstaande artikel wordt dat cijfermatig onderbouwd.

Landelijke uitslag Gemeenteraadsverkiezingen 2010

1.  Dit de grafiek zoals in 2006 de opkomst zich per uur ontwikkelde tot de 58% die het landelijk geworden is en zoals die vandaag uiteindelijk is geweest.

2. Als jij gaat stemmen dan moet je vragen hoe hoog de opkomst tot dat moment is geweest. Dat cijfer moet je uitdrukken in een percentage (aantal opgekomenen gedeeld door het aantal opgeroepenen in dat stembureau). Als men dat aantal niet weet of heeft dan vraag je hoeveel er de laatste keer opgeroepen waren in dat stembureau (dus niet het aantal dat er toen is opgekomen). Let op: als men dat aantal niet (bij benadering) weet geef dan geen percentage op, maar het aantal kiezers dat tot dat moment is opgekomen!!

3. Via Twitter geef je dan jouw informatie als volgt door: @mauricedehond #GR2010  [Naam gemeente] [Locatie stembureau] Tijdstip,  Aantal opgeroepenen in dat stembureau,   Opkomstpercentage.

VOORBEELD: @mauricedehond #GR2010 Ede Stadhuis 11:45  1850  17,8%

OF                @mauricedehond #GR2010 Ede Stadhuis 11:45  ???  321.

Dat is alles. Jullie cijfers zal ik regelmatig gedurende de dag herberekenen tot een totaalcijfer en in de grafiek opnemen, die dan steeds vernieuwd wordt. Je kunt hier  komen kijken en ik zal het ook regelmatig via twitter communiceren.

(Woensdag vanaf 15 uur staan hier ook de instructies om vanaf 21 uur uitslagen van stembureaus waar je de handmatig telling van hebt bijgewoond of over beschikt via Twitter door te geven, zodanig dat iedereen de trend kan volgen die uit die uitslag van dat stembureau blijkt. Van belang is dan wel de vorige uitslag van de GR2006 verkiezing of EP2009 verkiezing.)

In 1994 verloren CDA en PvdA samen 32 zetels en verwisselden in totaal 66 zetels van partij (4 jaar ervoor, na de val van een kabinet, waren dat maar 16 geweest). En in 1998  werd een net opgerichte partij (Leefbaar Utrecht) bij de eerste verkiezingen waaraan men deelnam direct de grootste. Maar dat werd afgedaan met “ja, dat kan in een gemeente gebeuren, maar niet op landsniveau”.

Maar de tekenen aan de wand werden door weinigen opgemerkt. Dat Fortuyn direct in 2002 in Rotterdam 34% haalde en dat bij de verkiezingen van 2002 92(!) zetels van partij wisselden kon niet genegeerd worden. Maar de makkelijkste manier voor Den Haag en media zoals NRC Handelsblad, Trouw en De Volkskrant om ermee om te gaan was het alleen aan de persoon Fortuyn toe te schrijven en niet aan de steeds grotere kloof die er al een tijd aan het ontstaan was tussen kiezer en gekozene. Je kon de zucht van opluchting haast letterlijk horen toen bij de tussentijds verkiezingen in 2003 de LPF werd weggevaagd en CDA en PvdA ieder weer meer dan 40 zetels haalden.

De veenbrand die gewoon doorwoedde werd (wederom) genegeerd of gebagatelliseerd. Zowel door de politici als door de media werd er wel een vorm van lippendienst bewezen aan de onvrede van de kiezer, maar echt begrijpen wat er aan de hand was deed men niet, laat staan duidelijke maatregelen te nemen om het probleem bij de hoorns te vatten.

Diverse artikelen en commentaren in De Volkskrant van vanmorgen geven een goed beeld van de desastreuze situatie waarin we beland zijn en het gebrek aan besef waarom we in deze situatie beland zijn. Laat staan dat men een echte oplossing weet. De krant opent met de constatering dat uit onderzoek blijkt dat er in geen enkele politieke leider meer vertrouwen is.  Op pagina 29 wordt verslag gedaan van dat onderzoek met de kop “Stuurloos dobberen we voort”.  Paul Depla schrijft een artikel op pagina 8 met de kop “Lokaal besturen is nu veel moeilijker”. Daarin staat o.a. “De politieke macht is versplinterd. De zelfbewuste buitenwereld eist meer en meer zijn plekken op.”  Hij beschrijft hoe het steeds lastiger is coalities te vormen binnen het lokale krachtenveld. Zijn (voor een PvdA- bestuurder karakteristieke) oplossing is om het bestuur verder te professionaliseren en te investeren in de kwaliteit en geen tijd te verdoen met bestuurlijke vernieuwing.

Martin Sommer hijst in zijn sterke analyse op pagina 9 de stormbal en beschrijft de vorm van wanhoop die er is bij de “over ons gestelden” is dat de kiezers er andere denkbeelden op na houden dan zij. En dat dan de oplossing wordt gekozen (zie o.a. Maarten van Rossum) dat de oplossing is om je minder van die kiezers aan te trekken in de ijdele hoop dat dan de problemen wel weg zijn. Zonder dat het waarschijnlijk zo bedoeld is geeft  het (hoofdredactionele?) commentaar prima weer hoe enerzijds de belangrijkste ontwikkelingen uit het verleden zijn genegeerd en anderzijds dat men geen clou heeft van een oplossingsrichting.  Onder de kop “Stilstand in Den Haag” wordt de impasse in Den Haag van dit moment beschreven en het risico dat na de verkiezingen het onduidelijk is welke regering dan moet komen. Natuurlijk wordt er weer gezet “Wat in 2002 begon”….  alsof het vooral aan Fortuyn lag. En men voegt er nog wel aan toe “lijkt nu zijn beslag te krijgen”.   Het slotgedeelte van het commentaar is in feite zowel om te lachen als te huilen. “Het ventiel van ongenoegen moet ten minste eenmaal bij verkiezingen helemaal leeglopen, zonder dat een allesomvattende verklaring tot onbehagen voor handen is. Het zal leiden tot een verdere versplintering, maar daarna hopelijk ook tot een herbezinning bij kiezers en gekozenen.”

Deze twee zinnen geven in een notendop exact het probleem weer van Den Haag en onze zogenaamde kwaliteitsmedia. Als je na meer dan 10 jaar niet begrijpt of wilt begrijpen, en dat is in heel Den Haag het geval, waar het onbehagen op berust dan kan je ook niet komen met een oplossingsrichting. En dan ben je zo naïef om te verwachten of te hopen dat nadat het ventiel van ongenoegen helemaal is leeggelopen daarna wel een soort herbezinning bij de kiezers en gekozenen zal ontstaan.

Ik zeg het al zo lang. Als je de oorzaken niet wegneemt van de veenbrand dan zal die brand elke volgende keer nog sterker naar buiten slaan, totdat het op een bepaald moment niet meer te blussen is.  Vijf jaar geleden schreef ik er nog dit artikel over, maar het werd zowel door de politiek als de media vrijwel geheel genegeerd.

Men gaat nog steeds op de oude voet verder. Het vierde kabinet op rij dat voortijdig gevallen is. Besef dat tussen april 2002 en september 2010 we in meer dan 20% van de tijd een demissionair kabinet hebben gehad. En de kabinetten die er wel waren moesten steeds met drie partijen tot concessies komen wat vaak heeft geleid tot inertie of suboptimale oplossingen. En wat doen onze (opnieuw) gevallen politieke leiders; die stellen zich onmiddellijk kandidaat voor een nieuwe ronde.

Er is compleet onbegrip waarom de kiezer bij lokale verkiezingen, die toch zo dicht zouden staan bij de kiezer zelf, maar iets meer dan voor de helft opkomt. Snapt men dan niet dat de relatie tussen je stem en wat er bij de samenstelling van het gemeentebestuur mee gebeurt voor die kiezer vooraf volledig onduidelijk is? En is het eigenlijk niet gênant dat politieke partijen het als een summum van democratie vinden dat ze vooraf niet aangeven met wie ze na de verkiezingen gaan regeren. Eerst moet de kiezer spreken en dan gaan wij pas aan de slag zeggen zij.  Met als resultaat dat we de laatste twee keer een regering kregen die vooraf door minder dan 10% van de Nederlanders werd gewenst. Met o.a. als gevolg een regering die eigenlijk van niemand is, behalve van de volksvertegenwoordigers van de drie deelnemende partijen. De aanhang van die partijen neemt gedurende de looptijd van het kabinet af, waardoor er nog meer spanning binnen de coalitie ontstaat en de slagkracht nog verder afneemt. En tegen de kiezers wordt gezegd; “U hebt ons toen een mandaat gegeven en bij de volgende verkiezingen kunt u weer zeggen wat u ervan vindt”. Volgens www.stemmentracker.nl heeft de Tweede Kamer in 2009 bij 27 belangrijke stemmingen in meer dan de helft van de gevallen een andere keuze in meerderheid gemaakt dan de meerderheid van de Nederlanders gedaan zouden hebben.

En heeft men er dan wat van geleerd? Nee hoor, bij de volgende verkiezingen speelt men exact hetzelfde spel. En als dan de uitslag, zoals nu te verwachten valt, het nog moeilijker maakt een nieuwe regering te vormen dan wordt er ongetwijfeld gezegd, zoals in het verleden al vaker is gebeurd “de kiezer zadelt ons wel met een fors probleem op”.

Welke politicus of partij springt over de eigen schaduw heen en erkent dat het probleem binnen de politiek zelf zit? En dat zowel onze politieke partijen als ons politiek stelsel niet meer aansluiten bij de samenleving van vandaag en morgen. Een samenleving die een slagvaardig en professioneel bestuur nodig heeft die breed gedragen wordt door de bevolking. En een bestuur dat niet vooral met elkaar bezig is en niet alleen zelf steeds verder in het moeras zakt, maar daarbij ook het land en de burgers meetrekt.   

Wellicht zijn we nu al in de fase aanbeland dat de uitslaande veenbrand niet meer te blussen is. Maar het kan ook zijn dat men toch nog een surrogaatoplossing vindt, waardoor het lijkt alsof de veenbrand onder controle is. Maar als men die tijd niet gebruikt om fundamentele oplossingen te vinden voor de problematiek slaat die veenbrand wederom naar buiten en zal zeker niet meer te blussen zijn. En kan ergens in de nabije toekomst De Volkskrant, maar dan op Tabloid formaat, haar hele krant besteden om in feite de wanhoop van de politieke elite te etaleren.

Ons systeem heeft een aantal  slechte effecten:

1. Als een kabinet valt duurt het 7 a 8 maanden voorrdat er een nieuwe regering is In een regeerperiode die (zoals na de laatste twee verkiezingen circa 36 maanden duurt) houdt dat in dat we 15 a 20% van die periode geen missionair kabinet hebben.

2. Kiezers kunnen via hun stem slechts op een (heel) indirecte wijze invloed hebben op de vorming van het kabinet en wie premier wordt. 

3. Tussen verkiezingen heeft de kiezer in Nederland niets te zeggen. Er is geen enkele methode in ons staatsrecht waarop kiezers die vinden dat de volksvertegenwoordigers hun mandaat gegeven bij verkiezingen ernstig misbruiken.

4.  In Nederland kan alleen geregeerd worden met coalities. Sinds 1994 is dat steeds met drie partijen geweest. Het kan zo zijn dat na de volgende verkiezingen dat zelfs alleen met minstens 4 partijen kan. Daarbij wordt vooraf via een regeeraccoord veel vastgestelegd en zijn de regeringsfracties vervolgens daaraan gebonden. Kamerstemmingen hebben vervolgens een zeer voorspelbare uitkomst.

5. Onze politieke structuur is heel erg topdown. Terwijl de samenleving, mede onder invloed van technologie, een tegengestelde trend kent.

6.  Ons kiesstelsel houdt in dat er hele lage drempels zijn, waardoor een partij snel met 1 zetel in de kamer kan komen. Mede onder invloed van de maatschappelijke ontwikkelingen lijkt het erop dat de grote partijen kleiner worden en dat er meer partijen bij komen. Dat maak het minder makkelijk om een stabiele regering te vormen. Dat heeft negatieve invloed op de slagvaardigheid en de levensduur.

In het licht van de val van het kabinet en het feit dat we snel verkiezingen krijgen, waarna het waarschijnlijk moeilijk is om een stevige regering te vormen wil ik aandacht vragen voor mijn artikel uit 2003 en een voorstel voor een nieuwe vorm van democratie.  Een die beter is aangepast aan de wereld anno 2010.

Zelf denk ik dat het niet goed is om aan een bestaand systeem iets toe te voegen en dan te denken dat het wel werkt (zoals het duale stelsel voor het benoemen van wethouders van buiten de raad, dat nu bijna 10 jaar het geval is). Ook denk ik niet dat het voorstel van de Burgerdemocratie zoals ik het heb geschreven in Nederland wordt ingevoerd omdat de partijen die in de regering zitten denken dat het wel verstandig is voor de toekomst van Nederland. Veranderingen worden slechts toegevoegd als er geen andere keuze is en machthebbers denken dat ze zonder die ingreep hun macht zeker zullen verliezen (zie de invoering van de parlementaire democratie in 1848 kwam na het uitbreken van een revolutie in Berlijn en parij). Maar misschien dienen zich na de verkiezingen situaties aan, waarbij dit voorstel (of een andere) echt serieus genomen wordt en een rol speelt bij de gedachtenvorming voor die nieuwe democratie. Daarom ook opnieuw aandacht voor het voorstel. (En misschien kennen jullie mensen waarvan jullie het belangrijk vinden dat ze dit plan leren kennen). 

Ben benieuwd naar jullie reacties.

Er werd steeds gesteld dat het kabinet niet zou gaan vallen omdat de peilingen slecht waren voor CDA en PvdA. Mijn reactie was dat naarmate de verkiezingsdatum nadert dit argument minder belangrijk wordt, maar ook dat het best zou kunnen dat CDA en PvdA van een “mooie breuk” electoraal zouden kunnen profiteren. En wat zich nu voor onze ogen afspeelt lijkt zich volgens dat scenario te voltrekken.

Als de regeringspartijen redelijk goed met elkaar zouden samenwerken dan is de gok voor de partijen om tot aan de verkiezingen door te gaan waarschijnlijk de beste. Maar als het onderling slecht gaat, weinig nog zonder conflicten gedaan krijgt en persoonlijke irritaties een rol gaan spelen, dan is de kans groot dat het op een bepaald moment fout gaat.

Het is duidelijk dat in ieder geval het laatste half jaar de onderlinge verhoudingen in het kabinet zijn verslechterd. Tegelijkertijd stevent in ieder geval de PvdA af op een dramatische uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. De ervaring leert dat na een hele slechte uitslag er bij een regeringspartij een interne dynamiek gaat ontstaan waardoor de stabiliteit van het kabinet (verder) wordt ondergraven.  In 1982 en in 2006 viel het kabinet binnen enkele maanden na de gemeenteraadsverkiezingen.

Stel dat je in de leiding van de PvdA zou zitten. En je beseft niet alleen dat het slecht gaat binnen de coalitie, maar ook dat na slechte verkiezingsuitslagen en alles wat er nog meer op het bordje ligt denkt dat het kabinet in de komende maanden onderuit gaat dan zou ik mijn knopen tellen en waarschijnlijk de strategie gaan volgen die de PvdA nu heel duidelijk volgt:  Of er wordt VOORAFGAAND de gemeenteraadsverkiezingen besloten dat onze wensen t.a.v. de missie in Uruzgan wordt ingewilligd of dit is het einde van het kabinet.

Cruciaal hierbij is het woord “VOORAFGAAND”.  Op drie manieren zou het PvdA hier namelijk voordeel van kunnen hebben:

1. De breuk komt op een punt waar het grootste deel van de kiezers met enige sympathie voor de PvdA achter staat (weg uit Uruzgan).
2. Door deze breuk heel kort voor de gemeenteraadsverkiezingen zullen die verkiezingen door die breuk worden overschaduwd en voor een deel een soort referendum daarover worden. En dan is de kans niet gering dat de PvdA daar electoraal (wat) van profiteert.
3. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen die dan waarschijnlijk in mei 2010 worden gehouden versterken de PvdA en Bos hun electorale positie. Men distantieert zich expliciet van het CDA en in dat krachtenveld zou Bos best eens wat linkse kiezers terug kunnen halen, zeker als we zien dat bij de recente debatten Kant en Pechtold het niet goed deden.

Als deze “mooie breuk”  inderdaad in de komende anderhalve week plaatsvindt dan zou de Gemeenteraadsverkiezingen best eens een hogere opkomst kunnen hebben dan normaal en een wat andere uitslag dan we tot nu toe dachten. En de Tweede Kamerverkiezingen (op 19 mei?) zouden wel eens fors kunnen gaan afwijken van de huidige peiling.

Het blijft dan echter onverlet dat daarmee de regeerkracht na die verkiezingen nog verder achteruit gaat dan nu het geval is. Ons systeem is fors uit het lood geslagen en dat lijkt na de volgende verkiezingen, waarbij de kans klein is dat er een krachtiger regering met drie partijen zal komen, nog erger te worden. Dan is het hoog tijd voor de invoering van een ander politiek systeem om ervoor te zorgen dat in de 21^e eeuw Nederland een politiek stelsel heeft dat krachtig en flexibel op de vele veranderingen in de wereld en in Nederland reageert. Zie hiervoor o.a. mijn stukken uit 2003.

En dan nu een soort geupdate versie:

We zijn bezig om een reactie te schrijven waarin we zullen laten zien hoe ook dit keer weer zoiets blijkbaar verloopt om vervolgens als Justitie-onderdeel te kunnen komen tot de conclusie “niets aan de hand”, die vervolgens gemakzuchtig door iedereen wordt overgenomen. In onze reactie zullen er veel voorbeelden zitten van deze zo herkenbare aanpak van een onderdeel van Justitie.  In dit weblog een karakteristiek voorbeeld.

Het Zwartboek NFI ging over het slecht functioneren van het NFI aan de hand van 17 rapporten over de Deventer Moordzaak. Het ging daarbij met name over de slechte kwaliteit van het werk en het feit dat het NFI volledig onderworpen lijkt te zijn aan het OM, in plaats van een onafhankelijke (wetenschappelijke) positie in te nemen.  Op pagina 16 en verder noemen we 8 conclusies:  “Slechte kwaliteit”, “gebrek aan zorgvuldigheid”,  “belabberde omstandigheden”, “niet onderbouwde aannames”, “gebrek aan onafhankelijkheid”, “redeneren naar de veronderstelde eindsituatie toe”, “gebrek aan transparantie en late aanlevering”, “niet onderzoeken van relevante informatie”.

Een van de 17 rapporten in het Zwartboek NFI ging over mes P1. Dat was het mes waardoor Ernest Louwes eind 2000 tot 12 jaar moord was veroordeeld. Door de tekst van ons rapport te bekijken en de reactie van het NFI wordt niet alleen meteen duidelijk wat de insteek aan aanpak van de evaluatie was, maar het is eigenlijk ook een nieuwe onderbouwing van hetgeen we in het Zwartboek NFI over het NFI hebben gesteld.

Even kort de feiten:

- Eind september 1999 wordt mes P1 gevonden. 1.5 km van het huis van de weduwe. Ondanks dat men geen bloed of vingerafdrukken vindt wordt door het OM gedacht dat dit het moordwapen zou kunnen zijn. Mes P1 gaat naar het NFI.

- In november 1999 doet het NFI onderzoek naar de scheuren/gaten in de blouse van de weduwe en meet die op.

- Eind november 1999 wordt via een geurproef het mes P1 verbonden aan Ernest Louwes. Op 8 december 1999 gaan mes P1 en blouse terug naar de politie.

- Op 21 februari 2000, 5 dagen voor het proces tegen Louwes, rapporteert het NFI over o.a. de scheuren in de blouse. In dat rapport wordt de maten van de 7 scheuren in de blouse weergegeven. En als conclusie wordt getrokken: “de beschadigingen kunnen zijn  ontstaan door een zeer scherprandig voorwerp…….gezien de complexiteit van het beschadigingsbeeld … kan geen uitspraak gedaan worden over het vermoedelijke gebruikte scherprandige voorwerp”.

- Bij de rechtszaak wordt deze conclusie van het NFI door het OM gecombineerd met de geurproef gebruikt om te stellen dat mes P1 dus inderdaad het moordwapen was en dat leidde bij het Hof te Arnhem tot de veroordeling van Ernest Louwes tot 12 jaar. In de zomer van 2003 werd deze uitspraak door de Hoge Raad verworpen na DNA onderzoek op het mes.

Onderin treft u het hoofdstuk ons Zwartboek NFI aan waarin we onze kritiek op het NFI aan de hand van dit onderzoek uiten. Wij stellen o.a.:

-  Op 21 februari 2000 was de enige relevante vraag: “Kan gezien de scheuren in de blouse van het slachtoffer mes P1 het moordwapen zijn geweest”?

-  In november/december 1999, ook nadat de geurproef het mes aan Louwes koppelde, waren zowel de blouse als het mes in het bezit van het NFI.

-  Diverse scheuren van de blouse waren beduidend smaller dan de breedte van het mes P1 (die op 10 centimeter 2.6 cm breed was). Zie de foto hierboven, waarbij de witte lijn op het mes de breedte van de scheuren aangeeft.

Deze laatste bevinding zou i 1999 bij de forensische onderzoekers meteen tot de vraag moeten leiden: Mes P1 is breder dan scheuren in de blouse. Kan dat betekenen dat mes P1 niet het moordwapen is? Die vraag kan nog niet meteen ontkennend worden beantwoord. Het kan zijn dat tijdens het steken met het mes de stof van de blouse zodanig oprekt dat de scheur smaller is dan de breedte van het mes dat er doorheen gaat.  De enige manier voor een goede forensisch onderzoeker om deze vraag te beantwoorden is dat vervolgens proefondervindelijk na te gaan!

Je hebt als NFI de blouse in je bezit en het mes, dus een dergelijke proef kan dus uitgevoerd worden. (Eventueel bestel je een kopie van de blouse om de test op uit te voeren). Het belang van deze proef kan niet te weinig benadrukt worden. Als immers de scheuren van de blouse met mes P1 breder zijn dan de 2.0 centimeter breedte van minstens 2 scheuren in de blouse dan zou daar automatisch uit volgen dat mes P1 het moordwapen niet was, de geurproeven tot een verkeerde uitkomst was gekomen en Louwes vrijgesproken zou zijn.

Maar die proef is toen niet uitgevoerd! En de enige conclusie van het NFI op 21-2-2000 was in feite dat met ieder voorwerp de moord gebeurd zou kunnen zijn, hetgeen het OM in haar requisitoir gebruikte om daarmee mes P1 als moordwapen te kunnen blijven presenteren.

Toen wij in 2007 ontdekten dat de scheuren kleiner waren dan de breedte van het mes hebben wij uitgebreide testen gedaan om te zien wat er gebeurde op dezelfde soort stof als die van de blouse van het slachtoffer als we met 4 (!) verschillende messen door die blouse heen staken. We hebben daarbij zowel meerdere malen recht gestoken, scheef gestoken, en op verschillende manieren de blouse gemanipuleerd. (Waarbij het relevant is om aan te geven dat er dus meerdere scheuren waren die smaller waren dan de breedte van mes P1).

Wij stelden PROEFONDERVINDELIJK vast dat de scheur maximaal 0.2 millimeter smaller kon zijn dan de breedte van het mes. Mes P1 zou zelfs onder “optimale” omstandigheden tot geen kleinere scheur dan een van 2.4 cm kunnen hebben geleid. Scheuren B en C op de blouse waren echter maar 2.0 cm breed. 

Een dergelijk belangrijk onderzoek had het NFI in 1999/2000 dus kunnen en moeten uitvoeren en het gevolg was geweest dat Ernest Louwes in 2000 was vrijgesproken.  Daarom hebben we dit onderwerp als een van de 17 in het Zwartboek NFI opgenomen. Dit was een goed voorbeeld voor twee van onze conclusies: “gebrek aan transparantie en late aanlevering”, “niet onderzoeken van relevante informatie”. En wellicht ook “gebrek aan onafhankelijkheid”.  Er zijn immers veel aanwijzingen dat bij de opdrachten tot onderzoek van het OM men er niet op gericht is onderzoek te gaan doen die de verdachte zou kunnen vrijpleiten.

In de interne evaluatie over het NFI Zwartboek die vorige week is uitgekomen wordt op dit onderwerp ingegaan.  Op pagina 13 staat de conclusie van de evaluatie: “In het Zwartboek wordt geen rekening gehouden met het feit dat de breedte van een steekbeschadiging niet hoeft overeen te komen met de breedte van het lemmet…… De breedte kan ook korter zijn, wanneer de stof optrekt voordat het textiel wordt beschadigd. De conclusie dat er geen uitspraak kan worden gedaan over het vermoedelijke gebruikte scherprandige voorwerp impliceert dat mes P1 als moordwapen niet kan worden uitgesloten.”

In deze reactie wordt volledig de inhoud van het Zwartboek genegeerd. Wij hebben namelijk in 2007 het onderzoek gedaan dat het NFI in 1999/2000 heeft nagelaten. Daarbij hebben wij dus proefondervindelijk vastgesteld dat mes P1 op de stof van de blouse geen scheuren kan hebben toegebracht van maar 2.0 cm. breed! Maar ook in 2009 doet het NFI dat onderzoek niet, maar gooit er een dooddoener in “de breedte kan ook korter zijn”. 

Bij welke breedte van de scheur zou het NFI dit niet in de evaluatie hebben gezet?  Bij 0.5 cm, 1 cm, 1.5 cm, 2.0 cm? Is het niet juist de taak van het NFI om dat zelf vast te stellen en op basis daarvan conclusies te trekken?

Daarom was onze beschuldiging in de richting van het NFI o.a. dat men relevante informatie niet onderzocht en er een gebrek aan onafhankelijkheid was t.o.v. het OM. Het NFI had vanaf half oktober 1999, toen men in het bezit was van het mes P1 en de blouse proefondervindelijk kunnen vaststellen of mes P1 de scheuren in de blouse had kunnen maken.

Als het NFI de proeven wel had uitgevoerd, die wij in 2007 hadden uitgevoerd, dan had men in 1999 al de conclusie kunnen trekken dat mes P1 het moordwapen niet kon zijn en de geurproef dus fout moest geweest zijn.

Maar dat het NFI met haar evaluatie in 2008 primair bezig is geweest om haar eigen straatje schoon te wassen blijkt wel met de conclusie over onze kritiek. Men doet (wederom) geen eigen onderzoek over de relatie tussen mes P1 en de breedte van de scheuren. Wij hebben dat onderzoek in 2007 wel gedaan en komen proefondervindelijk tot de conclusie dat de scheuren niet door mes P1 gemaakt kunnen zijn. En het NFI herhaalt in 2008 alleen de conclusie uit 2000 en negeert volkomen ons proefondervindelijk onderzoek waardoor mes P1 uitgesloten kan worden.

Helaas is dit karakteristiek voor de verdere inhoud van de evaluatie van het NFI. Binnenkort komen we met een volledig stuk, dat we dan wederom aan de kamerleden zullen aanbieden en ook hier openbaar maken.

Wederom een van de vele voorbeelden waaruit blijkt dat onafhankelijk onderzoek nodig is bij het evalueren van mogelijke fouten in de Justitie keten. Alleen dan wordt er een goed beeld gegeven van wat er fout is gegaan en ontstaat de basis om dergelijke fouten in de toekomst te voorkomen.

Hoofdstuk over mes P1 NFI Zwartboek

Op kort termijn zal hier een inhoudelijke reactie komen te staan. Nu al zijn echter een aantal dingen duidelijk:

-  Er is op geen enkele manier aanvullend onderzoek gedaan. Terwijl wij wel diverse feitelijke onderzoeken gedaan hebben met materiaal dat zo goed mogelijk leek op het originele materiaal zijn de reacties daarop alleen maar veronderstellingen van deskundigen, die in feite alleen maar hun eigen eerdere conclusies willen hooghouden.

-  Men duikt regelmatig weg achter de opdrachtgever (het OM) of de rechter. Daarbij ontkent men de eigen verantwoordelijkheid. Conclusies van de rechter zijn namelijk getrokken op basis van informatie die het NFI zelf heeft verstrekt.

-  Op diverse van onze rapporten wordt niet inhoudelijk ingegaan. Met veel omhaal van woorden, zoals het OM ook zo goed kan, lijkt alsof men een reactie geeft, maar er staat in feite niets.

Maar ja, het is net zoals bij de WC-eend reclame. “Wij van WC-Eend vinden dat wij van WC-Eend goed onderzoek hebben gedaan”.  

Binnenkort kom ik  hier uitgebreider op terug.

Een triest en grappig klein voorbeeldje. In het Zwartboek staan foto’’s van een paspop van het NFI waar de blouse van de weduwe op gefotografeerd was. De paspop leek zo van het Waterlooplein afkomstig te zijn en de forensisch technische normen zijn dat je geen foto’s van kledingstukken mag doen  een paspop. Het NFI zegt dat die voorschriften niet voor hen zelf geldt, en dat men natuurlijk de paspop goed heeft schoongemaakt conform de voorschriften.

Nu gaat het er vooral om dat de blouse niet alleen normaal is gefotografeerd, maar ook binnenste buiten. En het gevaar is dan dus niet denkbeeldig dat de blouse materiaal afgeeft op de paspop en vervolgens de blouse die dan met de buitenkant op de paspop zit dan weer materiaal krijgt dat door de binnenkant is afgezet op de paspop.  Nog los van het feit dat je zowiezo geen foto’s mag maken van de blouse op een paspop zou je dus in ieder geval denken dat dit goed schoonmaken dus ook moet gebeurd zijn tussen de twee soorten opnames van de blouse (buitenkant en binnenkant).  Maar dankzij de digitale informatie op de foto’s weten wij dat de tijd tussen de foto van de buitenkant en van de binnenkant slechts iets meer dan 2 minuten is geweest…. (en dan praat het NFI maar gemakshalve helemaal niet op het plakband dat je gewoon op foto’s ziet die men gebruikt heeft om de kraag op een bepaalde manier te houden bij de foto’s en die ook opnieuw is gebruikt).

Wordt dus vervolgd.

Dit is de rest van de melding van de NOS:

“De laatste tien jaar zijn minstens negentig officieren van justitie vanwege fouten op de vingers getikt door de rechter. Veel fouten waren bewust gemaakt om verdachten veroordeeld te krijgen. Ontlastend bewijsmateriaal werd achtergehouden en soms werd bewijsmateriaal vervalst. Dat blijkt uit onderzoek van het tv-pogramma Zembla, dat daarvoor honderden vonnissen bekeek.

Volgens Zembla kwamen zeker 150 verdachten van moord, doodslag, kinderporno en vrouwenhandel door fouten of gesjoemel van Justitie op vrije voeten. Ook werden onschuldigen veroordeeld, zoals in de Schiedammer Parkmoord, waarin justitie een opeenstapeling van blunders maakte.

In vier vonnissen zei de rechter dat officieren de wet hadden overtreden, en in acht dat officieren doelbewust informatie achterhielden. Volgens Zembla bleven de fouten voor de officieren zonder gevolgen, maar topman Brouwer van het Openbaar Ministerie zegt dat tegen aanklagers die in de fout gaan wel degelijk maatregelen worden genomen.”

Bedenk hierbij dat dit de zaken zijn die door de rechter zijn doorzien, maar dat is slechts een topje van de ijsberg. Dit zijn alleen maar de zaken die doorzien zijn door rechters, maar ik denk dat het -helaas-  een doorkijkje geeft op de interne cultuur bij het OM en politie. Om verdachten achter de tralies te krijgen houdt men zich noch aan de wet, noch aan de wettelijke opdracht tot waarheidsvinding. (En dat is bij voorbeeld bij een verdachte ook te kijken naar de informatie die ontlastend zou kunnen zijn).

Ik heb destijds het complete rapport gelezen van de Commissie Posthumus over de Schiedammer Parkmoord. Het was ongelooflijk hoeveel fouten in het opsporingsonderzoek daar werden vermeld en hoezeer ook daar OM en politie hun wettelijke opdracht hebben geschonden. Maar het zou -zo zei de minister destijds en werd door de Kamer geaccepteerd- slechts om incidenten te gaan. Bij het bestuderen van de dossier van de Deventer Moordzaak zijn we nog meer fouten tegengekomen dan ik in het rapport van de Commisie Posthumus had gelezen.

Na de uitzending van vanavond kom ik er nog verder op terug.  Lees anders dit weblog van me en dan zie je tot waar het OM ook in staat is.

Verder vind ik het prima dat de ANWB via internet via een zeer uitgebreide vragenlijst een indruk wil krijgen van welke argumenten de leden (en niet-leden hebben) met betrekking tot de eventuele invoer van de kilometerheffing. En dat een bepaald medium via het zichtbaar maken wat een deel van haar lezers/luisteraars/kijkers vindt politieke druk wil uitoefenen is iets wat we ook gewend zijn (hoewel de toonhoogte en het volume wel ongekend is).

Maar ik moest lachen om de misverstanden die er sinds de opmerkingen van Minister Eurlings afgelopen vrijdag zijn ontstaan over ledenraadplegingen, peilingen en representativiteit.  Het belangrijkste misverstand dat onder veel mensen heerst (ook in het verleden heb ik dat ervaren), is dat als er maar heel veel mensen aan een onderzoek meedoen het dan ook representatief is.  Representatief onderzoek betekent dat je via een onderzoek onder een DEEL van de totale populatie een uitslag krijgt die je ook gekregen zou hebben als je ALLE personen uit de populatie had ondervraagd. Dus dat je met een onderzoek onder een deel van de Telegraaflezers een uitslag krijgt die je gekregen zou hebben als je alle Telegraaflezers had ondervraagd.

Om dat te bereiken moet het onderzoek aan bepaalde eisen voldoen, die door een combinatie van redenen tegenwoordig moeilijker bereiken te zijn dan toen ik 40 jaar geleden met (markt-)onderzoek begon.  Er zijn diverse methoden om desondanks toch die representativiteit te benaderen (zie www.peil.nl  onderdeel “onderzoeksopzet”).

De resultaten van de ANWB-ledenpeiling zullen ten aanzien van de tellingen per aparte vraag  niet percentages geven die je zou gekregen hebben als alle ANWB-leden ondervraagd zouden worden. Wel kan het zijn dat als men relaties tussen antwoorden gaat bekijken (zogenaamde kruistabellen) verbanden laat zien die je ook gekregen zou hebben als alle ANWB leden ondervraagd waren.

Eurlings opmerkingen van vrijdag, die wij volgens hem in DWDD, volledig verkeerd hebben begrepen, hebben er ongetwijfeld voor gezorgd dat mensen die sterk tegen de invoering van kilometerheffing zijn aan dat ANWB-onderzoek zijn gaan meedoen. Men had immers het gevoel dat men op die manier de invoering zou kunnen tegenhouden. Hoe dat werkt is ook goed te zien bij de Telegraafpeiling van dit weekend. Uit mijn onderzoek dat er wel naar streeft een representatief beeld te geven, blijkt circa 70% van De Telegraaf lezers tegen de invoering te zijn van kilometerheffing. Onder de deelnemers aan de Telegraafpeiling (die niet alleen maar Telegraaflezers hoeven te zijn) was deze score (“zeer verrassend” volgens de hoofdredacteur:) 89%.

Door de woorden van Eurlings van vrijdag heeft de ledenraadpleging van de ANWB ook een lading gekregen die heel duidelijk niet af te lezen was aan de opzet ervan en waarop ook duidelijk door de opstellers/uitvoerders niet op was geanticipeerd. Zoals bij voorbeeld het onderscheid tussen ANWB en niet-ANWB leden. De mogelijkheid om het meerdere keren in te vullen en de formulering van een aantal vragen (waarvan sommige in de rapportage waarschijnlijk niet zullen terugkeren).

Hoewel ik denk dat de woorden van Eurlings van afgelopen vrijdag niet anders begrepen konden worden dan zoals dit weekend werd gedacht en besproken, denk ik dat in de niet zo verre toekomst hij wel gelijk zal krijgen, maar anders dan men dit weekend dacht. Een breed draagvlak is met name onontbeerlijk omdat voordat de invoering een feit is er minimaal nog een nieuwe Tweede Kamer zich erover zal gaan uitspreken. De omvang , maar meer nog de kracht van de tegenstand, met De Telegraaf als invloedrijk platform, zal een rol gaan spelen bij de conclusies die de ANWB gaat trekken. Maar –en dat is nog belangrijker- het zal bij een aantal politieke partijen, zoals de VVD, ervoor zorgen dat ze de Tweede Kamerverkiezingen ingaan met een stèrke anti-kilometerheffing  campagne. En omdat na de volgende verkiezingen het zeer waarschijnlijk is dat er een coalitie van minstens vier partijen zal komen is de kans groot dat minstens één partij in die nieuwe coalitie het niet invoeren van de kilometerheffing  als harde eis inbrengt (en daar door De Telegraaf continu aan zal worden herinnerd). En dan is sterke tegenstand (ook als het wellicht maar een minderheid van de Nederlanders betreft) de doodsteek voor Eurlings project over kilometerheffing.

Overigens is het zo dat grootschalige projecten in Nederland vanuit de overheid georganiseerd waarbij technologie een cruciale rol speelt steeds niet alleen veel langer duren om in te voeren dan verwacht en veel meer kosten dan gedacht, maar ook veel problemen in de praktijk geeft (denk aan C-2000, belastingdienst, OV-chip). Ook vanuit die ervaring zou het me sterk verbazen als rond 2015 het projectplan van Eurlings zoals het nu op tafel ligt ingevoerd zal zijn en ongeveer werkt zoals gepland, laat staan het effect heeft zoals gewenst.

Enerzijds zou het goed zijn om veel kleinschaliger (proef-) projecten op te starten om vormen van wegbeprijzing uit te testen en daarbij ook te leren van bepaalde ervaringen in het buitenland. En anderzijds zou het heel goed zijn om snel het systeem van een correctief referendum in te voeren.  Dan ben je zowel niet overgeleverd aan niet-representatieve grootschalige onderzoeken die door belangengroepen worden ingezet voor beleidsbeïnvloeding, maar dan heb je ook een legitiem en krachtig instrument om volksvertegenwoordigers te corrigeren als ze blijken het hen gegeven mandaat niet goed te gebruiken. Een dergelijk referendum zou kunnen gehouden worden als bij voorbeeld minimaal 1 miljoen kiezers aangeven dat te willen. En het interessante is daarbij ook dat burgers dan veel duidelijker een medeverantwoordelijkheid zullen hebben gekregen als voorstellen uiteindelijk wel zijn ingevoerd.  Men had immers de mogelijkheid om het tegen te houden en kon blijkbaar niet voldoende tegenstand mobiliseren.

Hoe je het ook bekijkt, en wat je daar verder ook van vindt, in de toekomst zal door de hierboven aangegeven ontwikkelingen, draagvlak bij het politieke proces in Nederland nog veel belangrijker worden en op nog heel veel andere manieren dan dit weekend de publieke discussie beïnvloeden.

Er zijn interessante overeenkomsten met 2006. In maart 2006 waren de Gemeenteraadsverkiezingen. En de Tweede Kamerverkiezingen zouden pas in mei 2007 zijn. Het CDA-VVD-D66 kabinet viel echter op 29 juni 2006 over de kwestie Verdonk-Hirsi Ali. D66 wilde dat zij weg ging en dat gebeurde niet.   De verkiezingen werden uitgeschreven op 22 november 2006.

Toen de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 werden gehouden was het kabinet nog niet gevallen. Wel zagen we het verschijnsel dat bij de meete gemeenteadsverkiezingen in de afgelopen 30 jaar te merken was. De regeringspartijen staan op verlies in de peilingen en die afrekening met het kabinet is dan terug te zien bij de overall uitslag in de gemeenten. In 2006 stonden CDA, VVD en D66 op (fors) verlies. De regeringspartijen met 78 zetels in 2003 stonden samen op 22 zetels verlies. En in de meeste gemeenten verloren CDA, VVD en D66 fors. (Dit leidde ook tot het aftreden van Van Aartsen).

De PvdA, als grootste oppositiepartij met Bos als de leider, stond op forse winst. De 42 zetels uit 2003 waren in maart 2006 gestegen naar 52. De PvdA haalde dus over het hele land (bijna) de beste resultaten uit de geschiedenis. Een verdubbeling ten opzichte van maart 2002, tijdens de grote opkomst van Fortuyn.   (En het historische debat tussen Melkert en Fortuyn op de avond van die verkiezingen). 

We staan nu voor een vrijwel identieke situatie. Nu zijn de drie partijen niet CDA, VVD en D66, maar CDA, PvdA en ChristenUnie.  Deze partijen staan samen in de peilingen op een nog groter verlies dan de regering in 2006. Nu zelfs 30 zetels.  PvdA en CDA staan op een fors verlies ten opzichte van november 2006. Alleen de ChristenUnie staat ongeveer op het niveau van 2006.  In de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 zal dit zeker goed terug te zien zijn. Zelfs als de PvdA nu op de score zou staan die TNS Nipo (onterecht) geeft, namelijk 22 zetels dan verliest de PvdA in de meeste gemeenten meer dan de helft van haar aanhang. Ook het CDA staat er slecht voor, maar die hadden ook al in 2006 slechte verkiezingen (toen zaten ze ook in de regering). Met CDA staat er nu nog slechter voor en het zou mij verbazen als het CDA op 3 maart a.s. ongeveer dezelfde uitslag zal halen dan in 2006. De grote winnaars zullen zijn VVD en D66 (beide nu niet meer in de regering). Daarbij heeft de VVD het voordeel dat de PVV bijna nergens mee doet, hetgeen in de uitslag zeker 5%  zal schelen.  Groen Links zal het ook relatief goed doen. De SP zal het moeilijk krijgen om de uitslag van maart 2006 te evenaren. En Verdonk zal het (voor velen) verassend goed doen in de meeste gemeenten waar ze mee doet, behoudens in de twee gemeenten waar ook de PVV meedoet.

Maar net zoals in 2006 zal die gemeenteraadsverkiezingen niet een harde voorspelling zijn voor de uitslag van daaropvolgende Tweede Kamerverkiezingen. Zelfs niet als ze erg kort erna worden gehouden (doorgaans was dat ruim 2 maanden na de gemeenteraadsverkiezingen). Want bij Tweede Kamerverkiezingen rekenen de kiezers niet primair af met de partijen voor hun werk van het recente verleden, maar wordt toch belangrijker wat men nu eigenlijk graag in de toekmst wil. Dat kan zich richten op de gewenste premier of de geweenste regeringscombinatie. Of juist op welke regeringscombinatie men niet wil (zo zijn er nogal wat kiezers die absoluut niet een linkse combinatie wil en nogal wat kiezers die geen PVV+CDA+VVD regering wensen).

Enkele dagen na de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 schreef ik een stuk waar ik toen al wees op het feit dat een hele goede uitslag voor Bos of een linkse meerderheid absoluut niet zeker was bij Tweede Kamerverkiezingen. Het is wel interessant om dat terug te lezen met de kennis an nu (was dat ook niet waar Balkenende en Halsema een discussie over hadden en Lucky TV een leuke persiflage had).

Het electorale landschap na de Gemeenteraadsverkiezingen 2006

Ik denk dat de  aanstaande Tweede Kamerverkiezingen, wanneer ze ook komen, op een aantal punten nogal anders zullen zijn dan in het verleden:

1.  Het was nooit eerder dat meer dan 2 partijen de grootste kunnen worden en dus ook meer dan 2 personen beschouwd worden als premierkandidaat. Van Agt-Den Uyl,  Kok-Lubbers, Balkenende-Bos wordt wellicht zelfs een vierstrijd dat electoraal gezien onbekende electorale krachten kan doen laten losbreken.

2.   En  het feit dat het overgrote deel van de Nederlanders Wilders hetzij adoreert of haat heeft tot gevolg dat een mogelijk verkiezingsuitslag waarbij PVV=VVD+CDA 76 zetels zullen halen ook tot gevolg kan hebben dat met name potentiele CDA-kiezers een andere stem uitbrengen omdat ze die combinatie absoluut niet zien zitten. (Dat was in het verleden ook vaak het geval bij een linkse meerderheid. Als die dreigde dan waren er ook kiezers in het midden die niet op PvdA of D66 gingen stemmen.).

En omdat de kiezers in Nederland veel meer in beweging zijn dan 30, 40 jaar geleden kan er na de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen forse bewegingen ontstaan die nu absoluut niet te voorspellen zijn. Daarbij hangt het ook zeer af van de keuzes die door de verschillende partijen worden gemaakt, zowel ten aanzien van de lijsttrekker, de mogelijke volgende premier, het uitspreken over de mogelijke regeringscombinatie, etc.

Toch zal het me absoluut niet verbazen als de vorming van de volgende regering er een zal zijn waarbij vier of meer partijen tot overeenkomst moeten komen. Een gegarandeerd receptvoor een volgende regering met weinig echte steun onder de bevolking en weinig regeerkracht, waardoor ons politieke systeem nog verder uitgehold zou worden.

Bij de discussie die bijna twee maanden geleden gevoerd werd over het al dan niet laten inenten van kinderen tussen 6 maanden en 4 jaar viel mij op hoe weinig cijfermatige onderbouwingen er waren. Er werd gedaan alsof het gevaar van de Mexicaanse Griep (erg) groot was en de risico’s aanmerkelijk groter waren dan de risico’s die er aan het inenten zelf verbonden zijn. Mensen die daarover twijfels hadden werden weggezet als complotdenkers of werden gelijkgesteld aan een paranoide categorie die stelde dat er een chip of zo in de vaccinatie zat.

Voor een leek, die zich begin november goed informeerde via het internet waren al een aantal dingen duidelijk:

- De mate van besmettelijkheid van de Mexicaanse Griep bleek sterk mee te vallen, zoals in landen als Australie en Nieuw Zeeland het geval was (waar het winter was geweest, een omstandigheid die bevorderlijk is voor een griepvirus)

- De omvang van de sterfgevallen viel (gelukkig) mee

-  Nergens in de wereld, behalve Nederlnd, werd 2 keer ingeent.

-  Er waren maar weinig landen waar bij de groep van 6 maanden tot 4 jaar als risicogroep massaal werd ingeent.

Voor de rest was er weinig hard cijfermateriaal beschikbaar.  Zoals hoe verhielden de opnames op Intensive Care zich met de ontwikkelingen tijdens de normale griep? Wel deed ik al sinds de zomer wekelijks onderzoek naar de MExicaanse Griep onder de Nederlanders en daar viel me op dat het vooral heerste bij de groep onder de 3o jaar (meer vrouwen dan mannen), maar dat ook daar de sneheid van de verspreiding meeviel.

Tot en met eind november (na de eerse inentingsgolf van de baby’s en peuters) was er sprake van toename van de Mexicaanse Griep in Nederland. Daarna nam het -snel- af.  In de media was de sfeer vooral dat je toch wel half gek moest zijn als je je niet liet inenten. (Mijn weblog toen betrof een interview van Cary Polak in Nova die zelf ook het onbegrijpelijk vond dat mensen zich niet lieten inenten en enkele voorzetten voor open doel gaf aan professor Goudsmit om daarop te reageren).

In december werd gesteld door Minister Klink en Dr. Coutinho dat de overheid actief zich met de discussies op internet moet gaan bemoeien om tegenwicht te leveren aan indianenverhalen. Lijkt me op zichzelf een terechte conclusie.

Inmiddels heb ik een stuk toegestuurd gekregen van een Amerikaanse medicus, die blijkbaar zich niet conformeert aan de mainstream. Hieronder tref je het aan.

Onderzoek naar vaccinatie Mexicaanse Griep

Dit stuk, van Dr. Blaylok  lijkt me goed gedocumenteerd met cijfers uit officiele bronnen. (Interessant is dat het percentage Mexicaanse Griepgevallen in New York State -6.9%- lijkt op het cijfer dat ik in Nederland heb vastgesteld). Daarin onderbouwt hij dat de Mexicaanse Griep niet ernstiger was/is dan een normale griep en dat dit al vroeg bekend was/had kunnen zijn. In ieder geval VOORDAT in Nederland gesteld werd dat kinderen tussen de 6 maanden en 4 jaar twee keer ingeent moesten worden.

Maar ook dat in relatie tot de beperkte omvang van dit risico van de ziekte,  het risico van de inenting zeker meegerekend dient te worden bij het afwegingsproces. (Ik heb zelf al eerder aangegeven dat het inenten tegen polio en dergelijke ernstige ziektes van -kleine- kinderen tot een heel andere categorie behoort dan inenten tegen de (mexicaanse) griep).

Hoewel het stuk me goed onderbouwd lijkt en ook verwijst naar de bronnen kan ik niet zomaar stellen dat Dr. Blaylock gelijk heeft. Maar misschien zou het goed zijn dat als onderdeel van de internetactiviteiten van Minister Klink en Dr. Coutinho een onderzoeksmatige onderbouwde reactie komt op dit stuk van Dr. Blaylock?  Dat zou bij de besluitvorming door burgers en overheid de volgende keer als we weer voor de keuzes staan om te vaccineren of niet het afwegingsproces kunnen doen verbeteren.

Het massale gebruik van internet zorgt ervoor dat je met een steeds groter deel van de mensheid een-op-een kan communiceren, maar ook dat je met steeds mee mensen gemeenschappelijk instrumenten deelt. Met instrument bedoel ik dan niet alleen een voorwerp (zoals een laptop computer of een Iphone), maar ook -en vooral- een website of tool, zoals Google, Youtube en Facebook. Youtube bestaat nog geen 5 jaar en het is vrijwel wereldwijd ingeburgerd. Facebook nog korter en er zijn al meer dan 350 miljoen gebruikers.

Wat inventieve organisaties of individuen bedenken is binnen notime wereldwijd te gebruiken. Daarbij zijn de kosten vaak nihil of erg laag. Als je 10 jaar terug gaat in de geschiedenis van internet (en toen dachten we al dat we ver waren gekomen) toen waren nog veel dingen of niet mogelijk, of omslachtig of relatief duur. En je kunt ook steeds meer makkelijke tools gebruiken voor werkzaamheden die anders heel omslachtig waren of zelfs onmogelijk.

Ik heb een aantal applicaties op mijn IPhone waar ik elke keer als ik ze gebruik gewoon van geniet. Hoe handig ze zijn en hoe mooi ze werken. Omdat ik het dan vergelijk hoe dat 5 of 10 jaar geleden ging.  (Er is een mooie Amerikaanse website waar je de populaire applicaties kan zien van een aantal richtinggevende Amerikanen op het gebied van technology en design.)

Deze website is gebouwd met behulp van tools (zoals Wordpress) die op heel eenvoudige manier dingen mogelijk maakt, die 5 jaar geleden of niet konden of veel geld hebben gekost. Rondom Facebook en Twitter zijn allerlei applicaties en tools gebouwd die het gebruik ervan nuttiger en/of leuker maken. Alleen al voor Facebook is er een spel (Farmville)  waar je boer kan zijn dat door meer dan 65 miljoen mensen gespeeld wordt. (In een Amerikaans tijdschrift werd gesteld dat er in Amerika 20 keer zoveel virtuele boeren zijn dan echte boeren).

En dan te bedenken dat je ook zeker weet dat het de komende 5 jaar nog veel sneller zal gaan dan de vorige (want zo is het met de digitale ontwikkelingen vanaf de eerste dag gegaan).

Ik vind het belangrijk nieuwe ontwikkelingen in de gaten te houden en zo mogelijk zelf te ervaren. Daarna kan ik dan zien of het al dan niet iets voor mij betekent. (Daarom protesteer ik ook tegen mensen die over allerlei nieuwe technologische ontwikkelingen een mening hebben, zonder dat ze er zich echt in hebben verdiept).

Vanaf vandaag heb ik de Wibiya Toolbar onderin mijn website toegevoegd. Het biedt diverse interessante extra mogelijkheden. Het vertalen in een andere taal van pagina’s van de site (maar dat is dus alleen belangrijk voor mensen die dit niet kunnen lezen). Het zoeken binnen de site. Het koppelen met Twitter en Facebook. En zeker ook het kunnen communiceren met anderen die de site ook aan het bezoeken zijn.

Probeer het eens uit. En als jullie nog suggesties hebben voor andere interessante extra mogelijkheden dan hou ik me aanbevolen. (Ik ben al bezig met Yubby. Komt binnenkort. Hier een voorbeeld van wat dat is op de site van mijn zoon Marc.)

Mijn reactie op het artikel, zoals Panorama het ook geplaatst heeft was: “Nadat ik meer dan 25 leugens en onwaarheden in het conceptartikel had geteld ben ik maar gestopt.

Zowel Michael de Jong als Meike Wittermans zijn blijkbaar structureel niet in staat om werkelijkheid en fantasie uit elkaar te houden. Dat was ook al gebleken bij hun verhoren die vanaf 1999 door de politie van hen zijn afgenomen. Zo hebben ze kort na de moord zowel over hun alibi en de aankoop van een mes door Michael twee dagen na de moord aantoonbaar en bewijsbaar onwaarheid gesproken.

Niet voor niets heb ik aangifte wegens meineed ingediend tegen beiden naar aanleiding van het verhoor dat hen op 30 juni jl. is afgenomen. O.a. ontkende Michael daar ooit met een mes onder zijn kussen te slapen, terwijl niet alleen twee onafhankelijke getuigen verklaarden dat hij altijd met een mes onder zijn kussen sliep maar hij had zelf op 12 oktober 1999 bij de politie bevestigd dat hij toen met een mes onder zijn kussen sliep.

Het is triest dat een journalist en een medium hen kritiekloos de ruimte geeft om hun leugens en onwaarheden te spuien. Terwijl de vragen die echt gesteld zouden moeten worden, niet gesteld worden. Het zegt helaas meer over zowel Michael en Meike als de journalist dan over mij.’

Op een andere manier en op een andere plek zal ik me weer gaan stellen tegen de onwaarheden in de inhoud en de smadelijke beschrijving van wat ik gedaan zou hebben. Ik wil hier volstaan met een alinea uit het artikel, dat in feite direct laat zien hoe de twee met de waarheid omgaan.

Op 30 juni 2009 was er in Amsterdam een getuigenverhoor bij de rechter commissaris in het kader van het hoger beroep wegens smaad. De Jong en Wittermans zouden onder ede gehoord worden. Ik moest mijn vragen vooraf indienen en het kon alleen maar gaan over wat hen door mijn optreden was overkomen. Andere vragen mochten er niet gesteld worden.

De zitting begon om 9 uur met De Jong. In de middag was Wittermans aan de beurt. De zittingen duurde zo lang omdat na afloop van het verhoor de rechter commissaris het verslag samen met de griffier ging opmaken en het voorlas aan de getuige, waarna het ondertekent werd. Zij werden beiden begeleid door Mr. Vlug en omdat de vragen hetzelfde waren voor beiden mochten ze niet tussentijds contact met elkaar hebben.

Ik was aanwezig samen met iemand van het kantoor van Mr. Plasman. Na afloop van het verhoor mocht zij nog aanvullende vragen stellen, na overleg met mij. Ik had mijn laptop bij me omdat in mijn laptop mijn hele dossier zit en ik daardoor zonodig de originele stukken kon lezen.

In het artikel in Panorama zegt De Jong het volgende hierover:  “Het was bij het Hof in Amsterdam, aan de Prinsengracht. De raadsheer-commissaris was er, advocaat Jan Vlug, wij en een griffier en Maurice de Hond met een rechtbankbegeleidster van het kantoor van advocaat Plasman. Wij werden om de beurt gehoord in een aparte vleugel van dat gebouw. Het duurde bij mij al zo’n vier uur. Helemaal afgesloten, hoe lang het ook zou duren. Om te zorgen dat je geen overleg kunt hebben. Je mocht geen contact met de buitenwereld, maar Maurice de Hond ging de hele tijd zitten twitteren. Bleek achteraf. Hij was voortdurend met zijn telefoon in de weer. De rechter zei er een paar keer wat van, dan zei hij dat hij zijn e-mail moest bekijken. Ik vond het vreselijk onbeschoft, ik heb me behoorlijk zitten ergeren. Op een gegeven moment stond hij ook gewoon op en liep hij weg, de rechter vroeg: ‘Waar gaat u heen?’ ‘Naar de wc.’ ‘Dan zal ik even parketpolitie met u meesturen.’ ‘O, ik mag niet alleen naar de wc?’ ‘Nee, ik bepaal dat, ik heb vandaag de regie.’ Nog zoiets: als de rechter binnenkwam ging iedereen staan, hij bleef gewoon zitten.”

Ik vind het knap hoe je in een alinea 7 aantoonbare onwaarheden en pertinente leugens kan zetten. Toch slaagt hij erin en het is symptomatisch voor de rest van het artikel. Hier komen ze:

 1.Dit verhoor was op 30 juni 2009. Ik ben pas begin juli met twitteren begonnen. Heb dus niet getwittert tijdens het verhoor wat heel eenvoudig was/is vast te stellen via twitter zelf.

2. Hoewel ik wel met mijn laptop zat heb ik geen contact met email gehad. Ook geen emails verstuurd, zoals uit mijn emailbox blijkt. Tussen 07.45 uur ’s morgens en 17.10 uur ’s middags zijn er geen emails door mij verstuurd.

3. De rechter heeft geen enkele opmerking gemaakt over twitteren of emailen, omdat er ook niets over te zeggen was.

4. De enige restrictie van contact met de buitenwereld was voor De Jong en Wittermans, niet voor mij.  De Jong was als eerste aan de beurt bij het verhoor, en mocht tussentijds geen contact hebben met zijn vriendin. Ten aanzien van mij of mijn advocaat was geen enkele restrictie over contacten naar buiten, ofschoon die ook niet hebben plaatsgevonden in de zittingszaal, alleen in de korte middagpauze.

5. Ik was niet voortdurend met mijn telefoon in de weer.

6. Ik stond niet op een gegeven moment zomaar op om naar het toilet te gaan, en de rechter vroeg toen ook niet wat ik ging doen of meer over wat De Jong daarover schrijft.  Wel is het zo dat De Jong zelf een keer naar het toilet moest en toen wel parketpolitie meekreeg, om te voorkomen dat hij de vragen uit het getuigenverhoor met Wittermans zou delen. (Een normale procedure bij getuigenverhoor met meerdere getuigen die over dezelfde zaak verklaren). Het is werkelijk niet te geloven hoe De Jong in dat artikel met droge ogen durft te beweren dat ik naar het toilet ging en toen parketpolitie meegestuurd kreeg, terwijl dat juist bij hem het geval was.

7. Tijdens een getuigenverhoor bij een rechtercommissaris is de situatie niet zo formeel als bij de zittingen. Zo komen ook de advocaten niet in toga. Vaak zit de rechter-commissaris al als je binnen komt.  Omdat de zitting lang duurde is er diverse keren sprake geweest van het tijdelijk schorsen waarbij we allen de zaal uitgingen. Mijn gedrag was daarbij niet anders dan van de anderen, zoals ik ook bij de echte zittingen gewoon ben opgestaan op de momenten dat het hof binnenkwam.

Hoe slaag je er toch in om in zo’n korte beschrijving van hetgeen niet lang geleden gebeurt is zoveel pertinente onwaarheden op te schrijven? En hoe kan je je als journalist en medium voor lenen zulke pertinente onwaarheden (en het artikel staat er vol van)  kritiekloos op te schrijven. Net zoals met Bas Haan worden de echte vragen die je aan De Jong en Wittermans zou moeten stellen niet gesteld. Maar daar lijdt ook het OM aan.

Ondertussen heb ik van het OM, na een rappel mijnerzijds een brief gehad, waaruit ik kan opmaken dat ik snel uitsluitsel krijg over de aangifte wegens meineed tijdens het getuigenverhoor onder ede op 30 juni 2009.  Benieuwd hoe ze dit dilemma oplossen.

Het betrof een interview van Vice Premier Rouvoet bij nu.nl.    Daarin waarschuwde hij tegen “meningendemocratie”.   Dit staat o.a. in het artikel waarin hij spreekt over opiniepeilingen:  “We moeten de uitkomsten wegen, maar er ons niet door laten leiden. Dan heb je geen regering meer nodig en kan het land bestuurd worden door Maurice de Hond of mensen van de politieke barometer.”

De vicepremier bestrijdt de heersende opvatting dat de kloof tussen burger en politiek groter is geworden.  ”We moeten uitkijken dat de afstand juist niet zo klein is geworden dat regering en parlement direct reageren op de veronderstelde mening van de bevolking. Ik zag van de week een peiling waaruit bleek dat zoveel procent van de Nederlanders van mening is dat de opwarming van de aarde een hype is. Voor we het weten nemen we ook aan dat dat waar is en ondernemen we hierop actie als parlement en regering.”

Nu ga ik maar even voorbij aan de eigenaardigheid van de regels in het reservaat van de Amish dat iemand die 4% (!) van de bevolking achter zich heeft vice-premier kan worden.  Maar Rouvoet denkt, zoals velen in het reservaat Binnenhof denken, dat het mandaat dat men bij een verkiezing van de kiezers krijgt, in feite onbeperkt is en duurt tot de volgende verkiezingen. Wat hij met dat mandaat doet, dat hij gekregen heeft van de kiezers, dat bepaalt hij volledig zelf. Of hij zich aan zijn verkiezingsprogramma houdt en/of aan de toezeggingen voor de verkiezingen aan zijn kiezers is louter een afweging van hemzelf.

O ja. En als je hem daarop aanspreekt dan zegt hij dat hij door de LEDEN van zijn partij tussentijds wordt ondersteund en bij de jaarlijkse vergaderingen niet wordt weggestemd. (Of hij refereert naar zijn -maar dat geldt dan alleen voor zijn het type van Rouvoet- speciale relatie met een hogere macht. Volgens mij ongeveer dezelfde macht waar de Amish hun levensstijl op baseren).

Voor de “Amish” op het Binnehof zijn opiniepeilingen alleen maar lastig. Zeker als men tot een regeringspartij behoort. Want die kunnen de fictie doorbreken dat wat de politici doen ondersteunt wordt door een (duidelijke) meerderheid. En dat is niet exclusief iets dat voor Rouvoet geldt, maar voor een politicus van welke partij ook op het moment dat hij in de regering zit. Eigenlijk willen de “Amish” in hun reservaat helemaal niets horen van de wereld erbuiten. Alleen een korte tijd voor verkiezingen want die kunnen invloed hebben op wat wijzigingen in de leiding van het reservaat. Maar zodra die verkiezingen zijn geweest sluit men de hekken van dat reservaat het liefst weer potdicht tot vlak voor de volgende verkiezingen.  

(Sorry, nu moet ik dit even zelf corrigeren. Ik merk namelijk nogal vaak dat als er een controversieel onderwerp is en uit een opiniepeiling blijkt dat er wel een meerderheid is van Nederlanders die achter het standpunt van de regering staat, dan aarzelt men het niet om dat resultaat wel te gebruiken. Zoals minister Eurlings onlangs deed bij het spoeddebat over zijn voorstellen over kilometerheffing. Maar ik ben ervan overtuigd dat als er geen meerderheid was geweest dat hij niet alleen dat resultaat niet zou hebben gebruikt, maar had genegeerd of zelfs a la Rouvoet iets had gezegd waarbij hij had afgegeven op die opiniepeiling).

Ik heb al eerder beschreven dat uit www.stemmingtracker.nl blijkt dat bij 27 belangrijke stemmingen van de Tweede Kamer in 2009 in meer dan de helft van de gevallen de meerderheid van de Tweede Kamer een andere meerderheid was dan de meerderheid van de Nederlanders aangaf.  Maar we weten toch hoe het binnen het reservaat bij veel stemmingen gaat. Regeringspartijen zijn voor en oppositiepartijen tegen (met soms wat uitzonderingen) of andersom. Het oordeel wordt vaak niet gebaseerd op de merites van een voorstel, maar slechts op wie het voorgesteld heeft en hoe de machtspolitieke hazen vervolgens lopen. En bij de stemmingen spelen de opinies van de kiezers geen enkele rol. (Zoals bij de Amish moderne technologie van na 1850 zoals auto’s e.d., niet gebruikt worden).

Als je in dat reservaat leeft, zoals Rouvoet, dan roep je dus dat je bestrijdt dat de kloof tussen politiek en burger groter is geworden. En ook nog dat die afstand juist te klein aan het worden is. (En dan gebruik je nog een belachelijk voorbeeld ook. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 20% van de Nederlanders denkt dat menselijke activiteiten niets te maken hebben met de opwarming van de aarde.  Lees hierrboven nog eens terug hoe onnavolgbaar Rouvoet dat resultaat van een onderzoek gebruikt om te laten zien hoe gevaarlijk de meningendemocratie wel kan zijn.)  Het lijkt een beetje op dat interview van die andere Amish (Ter Horst), die opriep tot een opstand van de elite in VN. (Een soort oproep van de Amish in het reservaat aan mogelijke gelijkgestemden buiten het reservaat die daar met hun eigen zendingswerk moesten gaan beginnen).

Het onbegrip van hoe de wereld er anno 2010 uitziet is groot op ons reservaat in het hartje van De Haag. En de enige manier waarop de Amish reageert op de bedreigingen van die buitenwereld is de eigen interne regels nog meer aan te scherpen en toe te passen.  En aan hun kinderen verschrikkelijke verhalen te vertellen over die boze buitenwereld.

En zo moeilijk is het niet om als modern politicus op het Binnehof te opereren anno 2010 en op een goede manier om te gaan met peilingen die inderdaad vrijwel permanent weergeven wat er onder de bevolking leeft (en wat Rouvoet c.s. ook verder zouden willen, dat is iets wat zal blijven bestaan).  Hier volgen wat adviezen voor de bewoners van ons Reservaat:

- Je zit daar met een mandaat van de kiezer, wees daar 4 jaar lang bewust van.

- Bij belangrijke beslissingen is het goed om je ervan te vergewissen of jouw opvatting nog hetzelfde is als een duidelijke meerderheid van je mandaatgevers. Is dat niet het geval dan zijn er twee mogelijkheden. Probeer jouw mandaatgevers in meerderheid te overtuigen dat jouw opvatting de goede is (lijkt me een belangrijke kwaliteit van een politicus). Mochten ze het toch niet in meerderheid eens met je zijn vraag je dan eens af of zij misschien wel eens het bij het juiste eind hebben en jij niet en pas je opvatting aan.  Als je dat open, transparant en met respect met je mandaatgevers communiceert zal je je verbazen hoe vaak ze bereid zijn om jouw opvatting te volgen, maar ook dat ze als ze dat niet doen, ze toch wel eens gelijk kunnen hebben. Herinner je bij voorbeeld dat in Amsterdam in 1997 bij een referendum een meerderheid (65%) TEGEN de aanleg van de N-Z lijn was. Maar dat vervolgens de Amsterdamse Amish op basis van het feit dat de opkomst te laag was toch hun plannen hebben doorgezet, waarbij inmiddels is gebleken dat men sindsdien, en ook al ervoor, ongeveer alles fout heeft gedaan wat men fout heeft kunnen doen. 

-  Wees voorafgaande aan de verkiezingen eerlijk en transparant. Zeg alleen wat je inderdaad denkt daarna te kunnen realiseren en spreek ook je voorkeuren uit. En hou je na de verkiezingen aan wat je hebt toegezegd of -als er toch belangrijke redenen zijn om ervan af te wijken- doe dat pas na het toepassen van het vorig advies.

-  Wees bereid bij belangrijke beslissingen waar blijkbaar een behoorlijk deel van de Nederlanders niet mee eens is dat aan een correctief referendum te onderwerpen. Alleen al het bieden van die mogelijkheid (bij voorbeeld als 1 miljoen Nederlanders dat ook expliciet wensen) zou er voor kunnen zorgen dat het vertrouwen in het politieke systeem bij de kiezer wordt versterkt. Men is namelijk bereid zich als het ware kwetsbaar op te stellen en de eigen beslissing te laten onderwerpen aan het oordeel van de mandaatverstrekkers. Vertrouwen is namelijk geen eenrichtingen weg. Je kan geen vertrouwen krijgen van de kiezer als je als politicus geen vertrouwen geeft aan de kiezer.

-  En realiseer je ten slotte ook dat de kiezer niet gek is, goed geinformeerd, bereid zich te laten overtuigen als hij serieus genomen wordt, en veel minder irrationeel handelt dan de politicus vaak roept om zich daardoor aan die mening zoals geuit bij peilingen te kunnen onttrekken.

Er is echter een belangrijk verschil tussen het reservaat van de Amish en ons reservaat op het Binnenhof. De Amish gaan alleen over het leven binnen hun reservaat. Buiten het reservaat heeft niemand last van ze. Maar beslissingen van de Amish op het Binnenhof  beinvloeden de wereld erbuiten. (Gelukkig niet in de mate waarin zij dat zelf denken).  En dan loop je het risico dat die buitenwereld de Amish binnen dat reservaat wegjaagt. Hetzij door gebruik te maken van de regels die in 1848 daarvoor zijn ingesteld of -als dat niet lukt of niet het gewenste resultaat heeft en er weer andere Amish gaan zitten- de regels van 1848 met geweld af te schaffen.

De opnamen in 2004 waren drie weken na de moord op Van Gogh. Wilders was drie maanden ervoor uit de VVD gezet/gestapt. Het nieuwe kabinet zat een half jaar.

Na de opnamen van het programma heb ik de DVD gekregen met het complete gesprek (van ongeveer 1 uur) wat ik in 2004 heb gevoerd. Het is heel jammer dat de programmamakers die hele tape niet via internet beschikbaar stellen. (Ik heb gevraagd of ik dat dan zelf mocht doen, maar de rechthebber -NPS- weiger dat om de een of andere reden).

Zowel in 2004 als in 2009 gaf ik aan dat ik denk dat ik het qua hoofdlijnen op de diverse terreinen die we besproken hebben wel ongeveer goed zal hebben, maar dat op de detailinvulling er natuurlijk veel niet uitgekomen zal zijn. En ik denk dat als je de uitzending gezien hebt je wel ongeveer die indruk zal hebben. Daarbij is het ook zo dat bepaalde voorspellingen uit 2004 in 2009 niet uitgekomen zijn, maar de kans zeker aanwezig is dat het in de toekomst nog wel uitkomt, maar blijkbaar de periode van 5 jaar tekort was. Zo maak ik me nog steeds ongerust voor een terroristische aanval met een vuile bom. Tegelijkertijd kan je ook vaststellen dat het moment waarop je zoiets gevraagd wordt ook invloed heeft op je verwachtingen. Niet alleen worden de vragen van Jeroen voor een deel bepaald door de gebeurtenissen van dat moment, maar ook je antwoorden worden daar voor een deel door bepaald. Als het gesprek niet eind november 2004 had plaatsgevonden, maar eind oktober 2004 -dus voorafgaade aan de moord op van Gogh- was dat gesprek toch enigszins anders. (Zo hebben we in 2004 vrij weinig over technologie gesproken en de gevolgen daarvan. Was -zeker voor mij- toch een interessant onderwerp. Bedenk dat op dat moment YouTube nog niet bestond, noch Facebook en Twitter).

Bij mijn lezingen geef ik vaak het volgende voorbeeld. In 1910 was er iemand die voorspelde dat in 2000 iedereen over een vliegtuigje zou beschikken en daarmee overal naar toe kon gaan. Nu zou je kunnen zeggen dat die voorspelling letterlijk gezien niet is uitgekomen. Maar functioneel gezien wel. Als je wilt ben je snel op een vliegveld en kan je in een vliegtuig zitten en naar vrijwel iedere plek op aarde vliegen.

Zo kan het gebeuren met veel voorspellingen. De kans dat ze letterlijk uitkomen is vaak klein, maar als je op een wat hoger abstractieniveau blijft zitten dan is de kans wel groot. Als je op technologie gebied naar de toekomst kijkt dan zijn een aantal belangrijke trends te zien. We zullen altijd en overal online zijn. Alles komt online (apparaten en voorwerpen). Je hebt er geen computer of telefoon meer voor nodig, althans niet in een zichtbare vorm. En alles zal mt alles gecombineerd kunnen worden. Maar hoe zich dat nu feitelijk zal aandienen weet ik niet. Wel zal het zo zijn dat je op elke plek waar je bent alle informatie hebt die je op dat moment nodig hebt, gezien vanuit jouw persoonlijke insteek. Zo denk ik dat dit filmpje een goede indruk geeft van welke richting we uitgaan. Maar niet omdat het apparaat precies op die manier er over een tijdje zal zijn. Maar wel dat de functionaliteiten die dit apparaat laat zien in de niet zo verre toekomst beschikbaar zullen zijn (en waarschijnlijk ook nog andere die erop lijken, maar we nu niet eens kunnen bedenken).

En vind je het leuk om “15 jaar later” mee te maken. Lees dan mijn boek uit 1995 over de door mij verwachte opkomst van internet.  Op dat moment waren er in Nederland minder dan 100.000 internetgebruikers.

Ik denk dat tussen 2010 en 2020 de politieke structuren in de Westerse democratieen veranderingen gaan doormaken. Onze inrichting van onze maatschappij en een volledig achterhaald systeem dat de naam democratie eigenlijk niet zou mogen hebben, sluit steeds minder aan bij de ontwikkeling van die samenleving. De top-down structuur van het systeem blijkt een steeds grotere kloof teweeg te brengen tussen de overheid en de burgers, hetgeen tot steeds grotere verschuivingen zal leiden bij verkiezingen en -mede daardoor- tot een steeds zwakker bestuur. Het systeem in Nederland is uit het lood geslagen en de kans dat het zonder ingrijpende veranderingen weer in het lood kan worden gezet is klein. 

Het gebrek aan professionaliteit (en helaas ook met regelmaat het gebrek aan integriteit) van het systeem komt voor de massa vaak pas naar voren als men onderzoekscommissies benoemd bij grote incidenten. Zoals onlangs weer bij de Amsterdamse N-Z lijn, maar zo kan je een rijtje noemen van de laatste 15 jaar. Overheden die facades hebben opgehouden waardoor je als burger zou moeten denken dat ze bij hun besluiten weten wat ze doen en bij de uitvoering van de werkzaamheden een bepaalde kwaliteit in acht houden.

Helaas is het zo dat dit gebrek aan professionaliteit (en integriteit, waarbij men vaak probeert de eigen fouten en gebreken met man en macht verborgen te houden) op veel meer plekken van de overheid en op veel meer momenten dan waar we die onderzoekscommissies voor hebben, voorkomen.  Zo weet ik uit het bestuderen van de dossiers dat al die wanstaltige fouten die gemaakt zijn bij de Schiedammer Parkmoord (en die we alleen kennen dankzij de bekentenis van de echte dader en de onderzoekscommissie die daarna is begonnen) veel vaker voorkomen bij het werk van het OM, politie en NFI. Werk dat niet alleen ervoor zorgt dat er onschuldigen jarenlang vast zitten, maar ook -en minstens net zo erg-  nog veel meer daders niet gepakt/veroordeeld zijn. Maar wat wil je als de baas van het OM (Harm Brouwer) schaamteloos voor de media staat te liegen (ik heb daarover in de uitzending gesproken en heb dat o.a. in mijn pleidooi bij de rechtbank in de strafzaak wegens smaad die tegen mij gevoerd is, verteld en volledig onderbouwd. Ben je in die pleidooi geinteresseerd dan moet je me even een mail sturen: maurice@dehond.nl).

Als men krampachtig probeert de fouten onder de pet te houden dan weten we in ieder geval dat men die fouten blijft maken en ook niet bereid is zelf lering te trekken van hetgeen men fout doet. (Zo ben ik in september door een journalist benaderd voor een artikel in het blad Opportuun mee te werken aan een artikel in de serie BuitenOm. Waar buitenstaanders hun mening geven over het OM.  Ik heb een uitgebreid gesprek met hem gevoerd en verteld wat er volgens mij aan schortte. Het uitgewerkte artikel van dat interview heb ik nooit gezien, maar kreeg wel een melding van iemand van het OM dat het een fout was dat men mij had geinterviewd, maar dat het artikel niet geplaatst zou worden!)

Leuk vond ik zelf het gesprek met Jeroen ten aanzien van technologie en zijn dedain over Twitter. Wat mij vaak opvalt is dat over nieuwe technologie (en dat was ook al mijn ervaring bij de opkomst van de PC aan het begin van de jaren 80 en internet rondom 1995) mensen vaak een afwijzende mening hebben zonder dat ze er eerst goed mee kennis hebben gemaakt. In 1985 was er een discussie op de televisie van schrijvers over de PC. Allemaal spraken zij hun afschuw uit over het werken met een PC, ipv met een pen of schrijfmachine. Je kon meteen zien, volgens hen, als iemand met de PC een boek had geschreven en zelf zouden ze er nooit mee werken…….  En ook weet ik nog goed hoe afwijzend de reclamewereld aan het eind van de 80er jaren reageerden op de Mac……..

Het gaat mij er nooit om dat mensen de nieuwe technologie MOETEN gebruiken. Dat is vanzelfsprekend hun eigen keuze. Maar wat mij altijd irriteert is als mensen met betrekking tot technologische ontwikkelingen waarbij je ziet dat velen het al aan het gebruiken zijn, hun oordeel klaar hebben, zonder dat ze zelf enige tijd en energie hebben besteed om er echt mee kennis te maken. En zeker mensen die in verantwoordelijke posities zitten (in bedrijf, politiek of media) kunnen daarmee dan fouten maken, omdat ze uit onwetendheid de verkeerde beslissingen nemen. Zo zeg ik altijd dat als Wim Kok in de jaren negentig wel zelf een enthousiaste PC- en internetgebruiker was geweest hij niet verantwoordelijk was geweest voor de aanleg van de Betuwelijn, maar voor een glasvezelnet naar ieder huis en kantoor in Nederland, zodat we al van het begin van deze eeuw een grote voorsprong hadden gehad op de rest van de wereld ipv miljarden en miljarden besteed te hebben aan iets wat voor de economie van Nederland veel minder rendement geeft.

Een ding weet ik zeker. De komende 5 jaar zal er (nog) meer veranderen dan de afgelopen 5 jaar en ik ben bang dat we daar slecht op voorbereid zijn. Als er veel verandert ontstaan er veel kansen. En als je die kansen niet ziet zijn er alleen maar bedreigingen!

P.S. Ik vraag jullie aandacht voor deze oproep die ik per mail ontving. Ik weet helaas hoe jong je al als vrouw borstkanker kan krijgen en wat het voor gevolgen heeft:

Bianca Bolleurs heeft 6 november een petitite geopend met het verzoek het bevolkingsonderzoek naar borstkanker te vervroegen naar 30-jarige leeftijd (leeftijd waarop bevolkingsonderzoek voor baarmoederhalskanker plaats vindt).
Borstonderzoek wordt pas vanaf 50-jarige leeftijd standaard bij iedere Nederlandse vrouw uitgevoerd. Dit is veel te laat, omdat borstkanker helaas ook steeds vaker wordt vastgesteld bij vrouwen jonger dan 50 jaar.

De petitie is ondertekenbaar, hij zal worden ingediend in maart 2010, tot die tijd is het belangrijk dat er zoveel mogelijk handtekeningen worden verzameld.

Dit is de link:
http://borstkankeronderzoek.petities.nl

In het rapport staat een werkdefinitie van Government 2.0. Dit is de vertaling: “Government 2.0 gaat niet specifiek om sociale netwerken of een benadering van welk onderwerp dan ook via technologie. Het vertegenwoordigt een fundamentele verandering in de implementatie van het openbaar bestuur – naar een open manier van samenleven en samenwerken, waar (zoveel als mogelijk is) een open manier van raadpleging is, alle informatie open is, kennis wordt uitgewisseld, wederzijdse erkenning van expertise plaatsvindt en een wederzijds respect is van gedeelde normen en waarden en men weet hoe men omgaat met het feit dat men het onderling niet eens is. Technologie en sociale instrumenten zijn een belangrijk onderdeel van deze verandering, maar in essentie alleen een facilitator van het proces.”

Hier tref je een samenvatting van het Australische rapport door Joe Trippi. En hier wat meer over het onderwerp.

In het conceptrapport van de Australische Commissie staat in hoofdstuk 4.2 uitgelegd wat Government 2.0 is. Hieronder dat hoofdstuk waarin uitgelegd wordt hoe anno 2009 het woord “SAMEN” in de politiek kan worden ingevuld:

“At its simplest level the term ‘Government 2.0’ is the result of applying Web 2.0 collaborative tools and practices to the processes of government. As they have outside of government, these tools and practices can increase productivity and efficiency. Yet this report is guided by the conviction that it can be much more than this. As Australia’s self-organised Government 2.0 Google Group puts it:

Government 2.0 is not specifically about social networking or technology . . . . It represents a fundamental shift in the implementation of government – toward an open, collaborative, cooperative arrangement where there is (wherever possible) open consultation, open data, shared knowledge, mutual acknowledgment of expertise, mutual respect for shared values and an understanding of how to agree to disagree. Technology and social tools are an important part of this change but are essentially [just] an enabler in this process.

Given that government should be inherently collective and collaborative, the potential of a Web 2.0 enabled approach to government – what we call Government 2.0 – is potentially transformative. It offers the opportunity to make representative democracy more responsive, and more participatory. The incorporation of Web 2.0 technology into government engagement offers a unique opportunity to achieve more open, transparent, accountable and responsive government.

A Government 2.0 culture is open to the opportunities presented by technology, and is willing to listen, to engage with its citizens – indeed to invite them to directly collaborate in their own governance. It is a government that is in many ways more exposed: to criticism and unsought comment, but also to new ideas and informed feedback. These cultural challenges are at the heart of Government 2.0 and more profound than the technical and other challenges of adopting new technologies.

Government 2.0 will also subtly change the relationship between citizens and government. It will open up opportunities for citizens to engage more directly and collaboratively with public servants. But this will occur only where government agencies and public servants encourage their involvement – not just by inviting it, for we have no shortage of such invitations today – but by responding in ways that demonstrate their appreciation of public contributions. And of course alternatives should continue to be provided for those not wishing or able to engage online.

Further, increasing citizen participation pre-supposes access to information. Here Government 2.0 takes the next step in the evolution of open government by strengthening freedom of information rights and building upon those rights of access, rights to freely re-use, republish, repurpose and otherwise add value to government information. In short, to use the words of the Freedom of Information Bill currently before Parliament Government 2.0 takes as a premise that “information held by the Government is to be managed for public purposes, and is a national resource”.

A Government 2.0 culture represents a shift to an assumption that government information is open by default, in the absence of good reasons to the contrary. Not only would this represent cost savings in the administration of access requests, but, as argued elsewhere in this report, it makes information available for a range of new uses including uses that provide important social and community benefits.

Policy changes mandated by governments, and legal changes by Parliament, are necessary to make this transition. However many of these are either in place or in contemplation. While these changes are necessary they are not sufficient for Government 2.0 to take hold. For the transition cannot be forced. It must come to infuse the culture of public agencies and their operatives. It must become ‘the way we do things here’. This will be a difficult transition to negotiate.

The promise of Government 2.0 is a rich one, however, and this is not the kind of challenge that Australians are likely to resile from. If Australia fails to fully grasp the potential of Government 2.0 we will lose the opportunity to increase the effectiveness of policy making and forsake the opportunity to draw citizens into closer collaboration with their government. Our nation’s innovative capacity will also suffer and the country will falter in its ambition to achieve a world class public service.”

In Nederland zijn er een aantal ambtenaren bezig met dit ook in Nederland van de grond te krijgen, zoals deze. Maar het lijkt meer op wat sneeuwklokjes die in december al naar boven komen, maar de winter moet nog komen. Als burger merk je er nog niets van.

Er is een hele grote cultuuromslag nodig aan de top van de piramides van de overheid, maar die weg is nog zeer lang. (Weer geillustreerd als je vandaag de korpschef van Rotterdam hoorde schutteren als het ging over het onderwerp welke conclusies hij zelf trok uit het rapport van de COT over het falen van de politieorganisatie rondom de incidenten in Hoek van Holland).

Ik ben 8 jaar ouder dan Clairy Polak, maar wellicht kan ik haar wel uitleggen waardoor niet iedereen in Nederland zichzelf of zijn (jonge) kinderen laat inenten tegen Mexicaanse Griep.

In 1974 kreeg mijn vrouw vreemde uitvallen. Gedurende 10 a 30 seconden zat ze volkomen stil en was even helemaal weg. Ze kreeg ECG’s bij een neuroloog en moest vervolgens zware medicijnen gebruiken. Daardoor werden de uitvallen minder, maar verdwenen niet helemaal. Twee jaar lang gebruikte ze die medicijnen. Toen was ze bij een kennis in het buitenland en ontmoette toen een Professor in de neurologie. Die hoorde het verhaal aan, zei dat ze belachelijk zware medicijnen gebruikte voor de klacht en vroeg of ze de pil gebruikte. Toen ze bevestigend had geantwoord raadde hij haar aan een tijdje met de pil te stoppen en met die zware medicijnen. De klachten verdwenen als sneeuw onder de zon. Desondanks ontkenden de neuroloog en de fabrikant van de pil later dat haar klachten iets met de pil te maken zouden hebben gehad. (Enkele jaren later kreeg ze borstkanker en overleed daaraan. In welke mate die zware pillen die ze 2 jaar heeft genomen daar een rol bij heeft gespeeld is niet meer vast te stellen. Maar goed voor haar gezondheid zijn ze niet geweest)

Tien jaar later sprak ik met iemand die nogal last had van migraine. In het gesprek gaf ze aan dat sinds haar 16^e te hebben. Ik vroeg of dat ongeveer het moment was dat ze begon met de pil. Ik vertelde toen de ervaring met mijn vrouw en gaf aan dat de migraine wellicht samenhing met het pilgebruik. Baadt het niet dan schaadt het niet. Ze stopte een tijd met het gebruik van de pil en kreeg geen migraine meer. Sindsdien weet ik zelf van minstens 5 vrouwen met een vergelijkbare ervaring, waarbij het stoppen met de pil ook zorgde voor het verdwijnen of het aanzienlijk verminderen van migraine.

In 2002 kreeg mijn zoon Marc een dwarslaesie door een serie van genante fouten in een Amsterdams ziekenhuis, afdeling neurchirurgie.  Als je de details wilt weten, lees zijn boek “Kracht”.  En je kunt hier lezen wat er vervolgens ook weer mis ging toen hij een aantal jaren later in het ziekenhuis moest opgenomen worden voor een blaassteenoperatie. Fouten die, ondanks een uitgebreide bespreking vooraf, vooral samenhingen met interne communicatiefouten en gebrek aan goede organisatie door de medici en verplegers.

Tegelijkertijd heb ik ook hele goede ervaringen met de gezondheidszorg. Gelukkig was ik er zelf niet zo van afhankelijk, maar bij familieleden heb ik vele uitstekende artsen, verpleegkundigen, en andere behandelaar bezig gezien.

Uit dit alles heb ik wel een aantal belangrijke lessen getrokken.

1. Het gaat om MIJN lichaam en MIJN gezondheid. Ik ben daar als eerste verantwoordelijk voor.  Alle artsen en andere deskundigen zijn mijn adviseurs, waarbij de eindbeslissing altijd aan mijzelf ligt.  De enige die de gevolgen van die beslissing namelijk draagt ben ik en niet die artsen en andere deskundigen.
2. Ik hecht waarde aan datgene wat de deskundigen, die ik raadpleeg vinden. In het overgrote deel van de gevallen zal ik hun advies volgen. Maar ik doe dat niet als een automatisme. Zo heb ik een uitstekende huisarts die mij vertelt wat hij denkt dat mijn klacht is, inclusief zijn twijfels, en vervolgens mij een aantal mogelijke aanpakken voorlegt met de plussen en minnen en mij de keuze laat maken. Ongetwijfeld kies ik dan vrijwel steeds datgene wat hij de beste keuze vindt, maar het is uiteindelijk (ook) mijn eigen keuze.
3. Datgene wat medici op een bepaald moment als optimale aanpak vinden, kan in de tijd gezien veranderen door nieuw onderzoek, bepaalde ervaringen. Ik zou een waslijst kunnen opnoemen, maar een eenvoudig voorbeeld is: 30 jaar geleden moesten baby’s op hun buik slapen, nu op hun rug.  En dan is het ook nog vaak dat er geen uniforme mening is onder artsen laat staan tussen artsen in verschillende landen of continenten. Uit eigen ervaring weet ik dat ontwikkelingen op het gebied van borstkanker uit 1980 in de VS in Nederland werd afgewezen, terwijl dat 10 jaar later in Nederland gemeengoed was.

En het is dus zeker niet zo dat wat in Nederland de geldende aanpak is per definitie beter is dan in een ander land. (Kijk nog eens naar de uitzending van Zembla van afgelopen zondag over de relatief hoge babysterfte in Nederland).

Medicijnen, en ook vaccinaties, kunnen bijwerkingen hebben. Meestal al bekend bij de introductie, soms pas later bekend. Een uiterst sterk medicijn tegen zware acne, Roaccutane, wordt sinds begin van de jaren tachtig voorgeschreven. Een medicijn met forse bekende bijwerkingen (zoals ernstige geboorteafwijkingen bij baby’s) en dus moeten zwangere vrouwen en vrouwen die binnenkort zwanger willen worden er ver vanaf blijven. Omdat ik dit medicijn in 1985 heb voorgeschreven gekregen en gebruikt, heb ik de ontwikkelingen rondom dat medicijn met enige aandacht gevolgd. In 1998 werd –op basis van gebruikservaringen- aan de bijsluiter toegevoegd “depressies tot en met zelfmoordneigingen”.  Google maar eens naar dat onderwerp dan zie je hoe bij voorbeeld in Engeland ouders van kinderen die Roaccutane hebben gebruikt over dit onderwerp bezig zijn om gebruikers en fabrikant duidelijk te maken dat dit een mogelijke (ernstige) bijwerking is.

Onlangs heb ik een onderzoek gedaan naar slechte ervaringen van patiënten met behandelende artsen en specialisten. Ongeveer 20% van mensen die zijn behandeld voor iets meer dan een griep door medici (circa 1.5 miljoen per jaar) hebben min of meer serieuze klachten.  Over de behandeling, over de  diagnose of ook meerdere keren gemeld door drank- of drugsgebruik van de arts. En nog meer over het feit dat men nergens met de klachten toe kan of niet serieus werd genomen.

Uit een Europees onderzoek is gebleken dat in Nederland jaarlijks bijna 2000 mensen overlijden aan medische fouten en een veelvoud, zoals mijn zoon, forse schade hebben opgelopen. Ook daarbij valt het op hoe moeilijk mensen gehoor kunnen krijgen voor hun klachten en hoe weinig er binnen de medische wereld mee wordt gedaan. 1Vandaag had daar donderdag een item over.

Bij het nemen van medicijnen of vaccinaties is het derhalve zeer legitiem te overwegen wat de voordelen en mogelijke nadelen kunnen zijn van het medicijn of de vaccinatie. Daarbij zal de mening van specialisten zeker een heel belangrijke rol spelen. Maar dat betekent niet dat je vervolgens je eigen afwegingsproces daar volledig ondergeschikt aan maakt. En klakkeloos overneemt wat er gezegd wordt.

Wat jij en Prof. Goudsmit gisteravond in de uitzending misschien even vergeten waren, is dat voor het normale vaccinatieprogramma van zuigelingen vrijwel iedereen in Nederland hun kind bij het consultatiebureau laten vaccineren (zoals mijn vrouw en ik het ook hebben laten doen met onze dochter die inmiddels ruim 6 maanden is). Men beseft blijkbaar heel goed dat men dan ingeent wordt tegen een mogelijke ziekte, die hele ernstige gevolgen kan hebben en de kans daarop is dan niet miniem klein. Dus die argumentatie bij jullie gesprek gisteravond, dat jongeren niets weten van die ernstige ziektes en daarom bezwaar hebben tegen vaccineren, is aantoonbare onzin, want anders zou de mate van vaccinatie van zuigelingen tegen o.a. polio niet zo hoog zijn.

De sleutelvraag bij het mogelijk niet laten vaccineren bij de Mexicaanse Griep zit in de afweging van mensen (voor zichzelf of als ouders van jonge kinderen) hoe ernstig de risico’s van deze ziekte is. En of de aanpak die in Nederland wordt voorgesteld inderdaad de beste aanpak is. Er zijn bij voorbeeld heel veel landen (de meeste Westerse landen) waar niet gesteld wordt dat kinderen tussen 0 en 4 jaar ingeent moeten worden. Zijn die deskundigen daar gek of veel slechter dan de deskundigen in Nederland? En er is vrijwel geen land ter wereld waar de vaccinatie twee keer dient te geschieden, behalve in Nederland. Weten wij het dan beter?  Het is echt heel gemakkelijk om te zeggen dat twee keer vaccineren beter is dan een keer vaccineren. Maar met die theorie is vier keer vaccineren nog beter. Doen we toch ook niet!

Als je goed om je heen hebt gekeken, en de ontwikkelingen van de Mexicaanse Griep elders volgde, waar het eerder dan in Nederland zich aan het verspreiden was, dan kon vastgesteld worden dat enerzijds het tempo van verspreiding veel minder groot was dan aanvankelijk werd gevreesd. En anderzijds was ook duidelijk dat de gevolgen voor mensen die de Mexicaanse Griep kregen leken op de gevolgen van een normale griep. Gelukkig maar.

Terecht dat in april/mei de alarmklokken werden geluid. En ook terecht dat de overheid zich voorbereidde op de mogelijk ernstige gevolgen en zich ruim voorzag van vaccinaties. Maar er is ook sprake van voortschrijdend inzicht. En die kon al ergens in juli-augustus zijn dat het mee leek te vallen.

Misschien irriteert het nogal wat burgers om enerzijds hierover amper met de deskundigen een serieuze discussie te kunnen voeren, en zetten zij vraagtekens bij stelligheden die worden beweerd (zoals 2 keer vaccineren in Nederland), terwijl er ook heel veel deskundigen in de wereld zijn die daar andere meningen over hebben. En willen zij zelf hun afweging maken, waarbij zij ervoor passen om voor halve idioot uitgemaakt te worden als zij bij die afweging in het geval van Mexicaanse Griep stellen dat zij de risico’s van die griep niet groot genoeg vinden om tot vaccinatie over te gaan.

En stel niet dat het toch altijd beter is te vaccineren dan niet te vaccineren. Want volgens mij werden vorig jaar de kinderen tussen 0 en 4 niet ingeent tegen de normale griep, terwijl die ook een deel van die kinderen ziek maakt en ook onder –gelukkig een heel klein deel- tot ernstige gevolgen heeft geleid.

Ik zelf vind het wel onbegrijpelijk als mensen hun kinderen niet tegen polio laten inenten. Ik kan het echter wel begrijpen als mensen hun kinderen of zichzelf niet laten inenten tegen Mexicaanse Griep. Laten we hopen dat in de toekomst geen nieuwe varianten van de griep opduiken die wel gevolgen zal hebben lijkend op die van de Spaanse Griep uit 1918. Maar ik durf met je te wedden dat als dat dan zou gebeuren het percentage van de mensen die zichzelf of hun kinderen laten vaccineren de 100% dicht zal naderen.

Analyse tussentijdse Gemeenteraadsverkiezingen nov 2009

De opzet van de site van het  Instituut voor Publiek en Politiek (IPP), dat voor een belangrijk deel gefinancierd wordt door het Ministerie van Binnenlandse Zaken,  is heel rechttoe, rechtaan. Men heeft een selectie gemaakt van 27 stemmingen in de Tweede Kamer in 2009. Jij wordt gevraagd om –alsof je kamerlid bent- voor of tegen te stemmen. Aan het eind krijg je een overzicht van de partij of partijen waar jouw stemgedrag het meest op lijkt. Tevens per stemming het stemgedrag van alle partijen.

Daarna kan je ook zien wat de uitslag is van alle deelnemers aan de stemmentracker en de melding wat de meerderheid van de Tweede Kamer heeft gedaan. Dan blijkt dat van de 27 stemmingen de meerderheid van de deelnemers in 14 gevallen tot de zelfde keuze komt als de Tweede Kamer en in 13 gevallen een andere keuze maakt. Nu kan ik niet de representativiteit van de deelnemers vaststellen, maar als ik de totalen zie per vraag dan denk ik dat –ook als alle Nederlanders- aan dit onderzoek zouden meedoen deze score van 14-13 er ook uitkomen (of een andere score hier dichtbij). Als je hier een statistische analyse op zou toepassen is de conclusie dat er vrijwel geen enkele relatie ligt tussen de mening van de meerderheid van de Nederlandse bevolking en de meerderheid van de Tweede Kamer!

Nu zou je hier allerlei inhoudelijke aanmerkingen kunnen maken (zoals er zijn veel meer stemmingen geweest dan 27), maar ik denk dat we hier precies zien waar het schort in ons systeem. Het is zeker niet zo dat ik vind dat bij iedere stemkeuze van kamerleden ze tot precies dezelfde uitslag moeten komen als de meerderheid van de bevolking. Maar wat betekent precies het woord “democratie” en “volksvertegenwoordiging” als je bij ongeveer de helft van belangrijke stemmingen in de Tweede Kamer een andere keuze maakt dan de meerderheid van de bevolking.

Volksvertegenwoordigers wijzen altijd naar een mandaat dat ze bij de laatste verkiezingen van de kiezers hebben gekregen. Maar dat houdt niet in dat ze vervolgens bij hun keuzes zich volledig kunnen loszingen van degenen die hen dat mandaat hebben gegeven. Zoals ik al zo vaak heb gezegd. Als je als politicus vindt dat je andere keuzes moet maken dan je aanhang dan zou je die aanhang ook moeten kunnen overtuigen dat je terecht die andere keuze maakt. En als je aanhang dan nog steeds in meerderheid vindt dat je een foute keuze maakt dan moet je maar eens goed bij jezelf te rade gaan of jouw keuze wel goed is en die van je aanhang fout.  En als je dat dan nog steeds vindt dan moet jij je afvragen of je wel een goed politicus bent als je jouw eigen aanhang niet kunt overtuigen.

Dit verschil in mening tussen de volksvertegenwoordigers en de burgers is de basis van datgene wat de kloof wordt genoemd. Een kloof die steeds breder lijkt te worden. En die de reden is voor een steeds grotere beweging binnen het electoraat.

Maar ook kan je vanuit je eigen uitslag bij de stemmentracker waarschijnlijk dat verschijnsel geïllustreerd zien. Tel maar eens hoeveel keuzes van jou overeenkomen met de partij die bij jou op de eerste plaats staat. Bij mij stonden drie partijen gelijk bovenaan en ik had 15 van de 27 keer hetzelfde gestemd als die partij.  De partij die het verst van mij verwijderd was had 12 keer hetzelfde gestemd als ik.  Zelfs met 11 verschillende partijen slaag ik er niet in een partij te vinden die meer dan in 56% van de gevallen hetzelfde heeft gestemd als ik, of die minder dan 44% van de gevallen hetzelfde heeft gestemd  als ik.

Nu kan het best zijn dat andere personen tot hogere scores komen (die passen dan wat beter bij de bewuste partij), maar het zou me niet verbazen als bij veel mensen de maximum score niet boven de 17 zal liggen. En daar zit dus het tweede probleem. Niet alleen vertoont de meerderheid van de Tweede Kamer een stemgedrag dat geen samenhang vertoont met de meerderheid van de bevolking. Maar ook vertoont het stemgedrag van de afzonderlijke  burgers geen grote samenhang met het stemgedrag van ieder van de 11 partijen. In feite dus hebben we een democratisch deficit in het kwadraat. 

De kruik gaat net zo lang te water tot hij  barst.